سياسى ، علمى ، ادبى و تجارى اسلام بوده است ) تنها تصوير كلّى و آشفته‌اى را از كوفه به ما مىنماياند كه به نظم و هماهنگى نيازمند است و هنوز بسيارى از زواياى تاريخى آن ژرف‌نگرى و پژوهش درازمدّت در منابع مختلف تاريخى و نيز به مطالب پراكنده‌اى كه در فرهنگنامه‌ها و كتابهاى حديث ، ادبيات ، رجال و بلدان ، ذكر شده و قابل شمارش نيست ، نياز دارد و مردم به كتابى نياز دارند كه اشتياق شديد آنان را به تاريخ اين شهر كهن فرو نشاند . روشن نيست كه چرا مورخان از اين نكتهء جالب توجه ، غفلت ورزيده‌اند . دربارهء برخى از كتابهاى قديمى ، كه روزگار آنها را به دست فراموشى سپرده و از پژوهشگران دريغ داشته ، مطالبى شنيده و خوانده‌ايم ولى اكنون هيچ‌گونه اثر و نشانه‌اى از آنها باقى نمانده است ، از جمله : 1 - تاريخ كوفه نوشته ابى حسين محمّد بن جعفر معروف به ابن نجار كوفى . وى در سال 1402 ( ه . ق ) درگذشت . اين مطالب در كشف الظنون ذكر شده است . 2 - تاريخ كوفه ، تأليف ابن مجاهد معروف ، كه اين مطلب نيز در كشف الظنون ذكر شده است . 3 - كتاب كوفه و آثار و فضيلت آن ، نوشتهء نجاشى ، صاحب كتاب رجال مشهور ( نام اين كتاب در شرح حال وى گفته شده است ) . 4 - كتابى در مزار و فضيلت كوفه و مسجدهاى آن ، تأليف جعفر بن حسن بن شهريار كه در سال 340 ( ه . ق ) درگذشته است . ( نام اين كتاب را نيز نجاشى در رجالش ذكر كرده است ) . هنگامى كه مستشرق مشهور فرانسوى ، لوئى ماسينيون سخنرانى خود را دربارهء كوفه در دانشگاه مصر ايراد كرد ، توجّه همه را به اين موضوع تاريخى مهم معطوف كرد ، و تأثير مطلوبى بر روشنفكران بر جاى نهاد كه بيانگر اشتياق مردم به شناخت تاريخ كوفه ، اين شهر باستانى است . ولى اين هيچ دردى را دوا نمىكند زيرا يك سخنرانى از سوى هر كس ايراد شده باشد نمىتواند بيانگر تاريخ اين شهر بزرگ و باشكوه باشد ؛ شهرى كه در طول چندين قرن ، شاهد بروز جنگها و حركتهاى سياسى ، ادبى و علمى بوده تا اين كه يكباره به خاموشى گراييده است . ما هنوز نيازمند كتابى قديمى هستيم تا بتوانيم همچون يك سند تاريخى بدان اعتماد و استدلال كنيم . اكنون اين پرسش مطرح است كه با چه